Conferentie over de theologie en spiritualiteit van de Protestantse kerkmuziek

 

Van 13 tot 15 mei 2020 is de Protestantse Gemeente Enschede gastheer van de internationale academische conferentie The Reformed Theology and Spirituality of Music: From the Reformation to the Present. Veertig theologen, musicologen en religiewetenschappers vanuit verschillende werelddelen zullen onderzoek presenteren en met elkaar in gesprek gaan over de spiritualiteit en theologie van de kerkmuziek in de protestantse tradities tot in de 21ste eeuw. En u kunt meedoen!

 

 

Het thema van de conferentie

Deze conferentie wil de theologie en spiritualiteit van de muziek in de verschillende protestantse tradities over het voetlicht brengen. Waar de Lutherse theologie van de muziek en muzikale cultuur veel aandacht hebben gekregen binnen het veld van de theologie en musicologie, is het ‘gereformeerd protestantisme’ vaak onderbelicht gebleven of onterecht als muziek-vijandig begrepen. Het negatieve beeld van de ‘gereformeerde’ benadering van muziek is in hoge mate ingegeven door vroeg zeventiende-eeuwse orthodox-Lutherse geschriften met een polemische toon tegen het calvinisme van die tijd, en niet door een visie op de muziek vanuit die traditie als zodanig. Dit wijdverspreide beeld over visie op muziek binnen het calvinisme (Buszin 1946; Söhngen 1967), blijft veelal intact ondanks de voortdurende publicaties over herwaardering ervan (Scholes 1934; Garside 1951/1979/1982; Clive 1957; Reimann 1959; Macmillan 1966; Bisgrove 1969; Old 1975; De Jong 1979; Bruin & Heijting 1991; Aeschbacher 1992-93; Witvliet 1997; Hobbs 2004; Föllmi 2009; Grosse 2010; Lambert 2012; Kim 2015; Trocmé-Latter 2015; McDonald 2018).

            Recent onderzoek werpt nieuw licht op de vroege protestantse theologie van de muziek, vanuit het oogpunt van de esthetiek, ethiek en metafysica van de muziek die aan deze theologie ten grondslag ligt. Dergelijk onderzoek echter focust vooral op individuele theologische geschriften over muziek of specifieke muzikale werken. Weinig onderzoek is nog gedaan naar de oorsprong, de gedachtevorming en de effecten van de muzikale tradities van het gereformeerd protestantisme als geheel, waar muziek een integraal deel van de liturgie van de gemeente is, maar ook van persoonlijke spiritualiteit, die de christelijke spiritualiteit en geloofsopbouw gevormd hebben vanaf de Reformatie tot heden ten dage.

            Het hoofddoel van deze conferentie is een herwaardering van het belang van de protestantse theologie en spiritualiteit van muziek, in relatie tot onderwijs, ethiek, liturgie en cultuur. We trachten dit te doen door een nadere bestudering van protestantse muzikale discoursen en praktijken, die plaatsvonden middenin de polemieken en apologetiek van de muziek überhaupt in zestiende-eeuws Europa en daarna. In de eerste plaats worden de ideeën over muziek van de grote gereformeerde hervormers  van de vroegmoderne periode, waaronder Bucer, Calvijn, Martyr en Zwingli, bekeken in het licht van het contemporaine religieuze klimaat en de muziekcultuur; ten tweede hoe hun ideeën over muziek werden geïmplementeerd als kerkelijke en sociale praktijken; en ten derde op welke wijze de protestantse kerken zich hebben ontwikkeld of aangepast aan verschillende culturele en historische contexten wereldwijd tot en met de 21ste eeuw. Tot slot bestudeert deze conferentie de invloed van vroegmoderne protestantse theologie en spiritualiteit van muziek op hedendaags christelijk onderwijs, eredienst, en het missionaire aspect van de kerken in de meest brede zin. Deze conferentie wil dus niet alleen de grondslagen van de protestantse theologie en spiritualiteit van de muziek bekijken, maar juist ook een bestandsopname maken van de muziek in de kerken van het protestantse kerken heden ten dage.

 

 

De Protestantse Gemeente Enschede – Open en gastvrije kerk

 

Bewust is de PG Enschede als lokale kerk deze samenwerking met een aantal internationale onderzoeksinstituten aangegaan, om een open huis te zijn, niet alleen voor de eigen stad, maar nu ook eens voor een internationaal gezelschap dat de muziek van de kerk bestudeert. We hopen verbindingen te leggen tussen wetenschap en kerk, theologie en muziekwetenschap, Enschede en de wereld, geleerden en geïnteresseerden, en tussen verschillende denominaties, gezindten en muzikale tradities van de Kerk.

            Er zijn 35 paperpresentaties, 4 hoofdlezingen, een ‘concert-lezing’ over gemeentezang en orgelbegeleiding, en een viering met liturgische elementen uit 1541. Sprekers komen uit Nederland, Europa, Noord-Amerika, Azië en Afrika. U kunt alle informatie vinden op het Engeltalige deel van deze website.

 

 

Deelname

 

Naast actieve academici, staat deze conferentie ook nadrukkelijk open voor predikanten en alle andere geïnteresseerden. Predikanten kunnen de conferentie bijwonen als deel van hun Permanente Educatie ‘onder eigen regie’ (een certificaat voor 0,25 tot 1,0 studiepunten wordt desgewenst verstrekt).

            Voor predikanten uit alle kerkgenootschappen geldt de gereduceerde prijs van €50. Deze prijs geldt ook voor gepensioneerde deelnemers en studenten. Aanmelding kan via het Engelstalige deel van deze website (onder ‘Registration’).

            Gemeenteleden van Enschedese kerken mogen kostenloos deelnemen. Zij hoeven zich alleen aan te melden als zij gebruik willen maken van de maaltijden (tegen een kleine vergoeding), en kunnen dat doen door een mail te sturen naar rmhtconference@gmail.com.